chua ngoa
Định nghĩa
- Tính từ:
- Có lời nói, giọng điệu gay gắt, châm chọc, gây khó chịu cho người nghe: Dùng để miêu tả tính cách hoặc cách nói năng của một người, thường là phụ nữ, khi họ dùng lời lẽ chua cay, sắc nhọn để chỉ trích, mỉa mai hoặc chế giễu người khác.
- Thể hiện sự khó tính, hay cáu gắt qua lời nói: Không chỉ là nội dung mà còn là giọng điệu khi nói, toát lên vẻ khó chịu, thiếu kiên nhẫn.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Cô ấy nổi tiếng là người chua ngoa, hay châm chọc người khác.
- Nghe giọng nói chua ngoa của bà ta, ai cũng muốn tránh xa.
- Đừng nói năng chua ngoa như thế, nó chẳng giải quyết được vấn đề gì cả.
Các cách sử dụng nâng cao
- "chua ngoa, đanh đá": Cụm từ thường đi kèm để nhấn mạnh tính cách hay gây gổ, khó tính qua cả lời nói và hành động.
- Bà hàng xóm có tiếng là chua ngoa, đanh đá, ít ai dám qua lại.
- "miệng lưỡi chua ngoa": Nhấn mạnh vào khả năng dùng lời nói sắc sảo một cách tiêu cực để công kích.
- Với miệng lưỡi chua ngoa, cô ta có thể khiến đối phương tức đến phát khóc.
Biến thể và từ gần giống
- Chua cay (tính từ): Có tính chất châm chọc, mỉa mai gây tổn thương, thường dùng cho lời nói hoặc thái độ. (Ví dụ: ).
- Đanh đá (tính từ): Cứng cỏi, gay gắt, thường biểu hiện qua cả lời nói lẫn thái độ, hành động. (Ví dụ: ).
- Sắc sảo (tính từ): Thông minh, nhanh trí và có khả năng diễn đạt sắc bén. Đây là từ mang nghĩa tích cực, khác với "chua ngoa". (Ví dụ: ).
Từ đồng nghĩa
- Gắt gỏng: Dễ nổi cáu, khó chịu và thường biểu lộ ra bên ngoài.
- Mỉa mai: Nói hoặc viết với ý châm chọc, khinh bỉ một cách kín đáo.
- Châm chọc: Dùng lời nói hoặc hành động để trêu ghẹo, khiêu khích làm người khác bực mình.
Từ trái nghĩa
- Dịu dàng: Nhẹ nhàng, êm ái trong lời nói và cử chỉ.
- Ôn hòa: Điềm đạm, hòa nhã, không gay gắt.
- Tử tế: Tốt bụng, lịch sự trong cách đối xử và giao tiếp.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- "Chua ngoa nói hành, ngọt ngào nói dối": Thành ngữ phê phán những kẻ nói xấu người khác thì thường dùng lời lẽ chua cay, còn kẻ nói dối thì lại dùng lời ngon ngọt để lừa gạt.
- "Miệng chua ngoa, lòng dạ xót xa": Chỉ những người bề ngoài nói năng gay gắt, khó nghe nhưng bên trong lại có thể là người tốt, có nỗi niềm riêng.